Holiday the Chinese way

Door de snelgroeiende economie van China zijn steeds meer Chinezen in staat op vakantie te gaan. Echter, de verwachtingen van deze vakantiegangers en de manier waarop zij vakantie vieren verschillen hier en daar van de onze.

Allereerst spreken zij af met zoveel mogelijk vrienden, familie en/of collega's om gezellig met z'n allen op pad te gaan. Vooral veel gillen, schreeuwen, brullen en blijde foto's maken behoren bij het typische Chinese vakantiegevoel.

Wíj willen bijvoorbeeld veel liever heerlijk rustig met ons tweetjes picknicken bij het bergmeer.

Als vanzelfsprekend schaffen onze Chinese vrienden, afgekeken van de televisie, een complete outfit voor bergbeklimmers aan.
Het liefst zijn ze uitgerust met een professionele Canon of Nikon. En als het niet anders kan, dan maar zoveel mogelijk foto's maken met hun iPhone 4 zoals deze Chinese toerist.
Wij daarentegen gebruiken heel gewoon onze Canon G11 voor onze plaatjes.
De Chinezen zijn dus altijd zeer goed voorbereid en hebben er reuze veel zin in. Waar ze echter geen rekening mee houden, is dat ze een redelijke conditie moeten hebben om op 4000+ meter hoogte een berg te beklimmen. Gelukkig zijn daar deze lieve ezelsruggetjes voor.
En wanneer het zelfs te zwaar wordt voor deze 'draag'-dieren, dan worden ze verder ingezet als 'duw'-dieren om de Chinese wandelaars de berg op te duwen.
Wij echter trotseren het liefst de berg op eigen kracht.
Eén ding moeten we de Chinezen nageven: deze zuurstoffles behoort tot hun standaard uitrusting. Daar hadden wíj nou weer niet aan gedacht.

Heilige bergen

Het Yading Nature Reserve ligt temidden van drie heilige bergen van rond de 6000 meter hoogte: Chenresig in het Noorden, Chana Dorie in het Oosten en Jampelyang in het Zuiden. Althans, dat zijn hun Tibetaanse namen. Uiteraard zijn de officiële Chinese namen anders, respectievelijk Xiannairi, Xianuoduoji en Yangmaiyong. Hoe dan ook, zoveel heilige grond trekt bedevaartgangers.Wat is een betere plek om je gebedsvlag op te hangen, dan op 4000+ meter hoogte boven de bron van een rivier? Het moge duidelijk zijn dat er meer mensen op dat idee zijn gekomen.
Op de achtergrond ziet u nog het puntje van de besneeuwde top van Chana Dorie in het licht van de ondergaande zon. Op de voorgrond ziet u een strenge leeuw als poortwachter voor de ingang van de Tibetaanse tempel Zhuonggu.
Aan gene zijde van de ingang van de tempel stond een quintet zwabbers te poortwachteren. Wat daarvan de heilige betekenis is, was Ed een raadsel.
Op menig bergpas zagen we, zoals hier aan de voet van de Chana Dorie, de Lung Ta gebedsvlaggen opgespannen in de vorm van een tent. Wellicht is het een verwijzing naar de Tibetaanse nomadentent?
Wat is dit nu? Het lijkt alsof Shu hier naar de top van een van de drie bergen kruipt, maar tot nu toe is geen van de heilige pieken ooit beklommen.
Met op de achtergrond, gehuld in de mist, de top van de Chenresig, draagt Shu haar steentje bij tot een nóg hogere cairn; een teken van respect.

Yading Nature Reserve

James Hilton's bestseller uit 1933 'Lost Horizon' vertelt het verhaal van vier reizigers wiens vliegtuig wordt gekaapt. Ze eindigen in een bergachtig Utopia, genaamd Shangri-La. Eén van de heren hoofdrolspelers vindt daar innerlijke vrede, alsmede liefde en het doel van het leven. Het Yading Nature Reserve strijdt met enkele andere plekken in China om de titel 'The real Shangri-La' U kunt zich voorstellen hoe wij ons verheugden op dit spirituele natuurschoon.Please cherish the green grass. Kijken mag, betreden echter niet.
Al snel concludeerden wij echter dat het reservaat is verworden tot een typisch Chinese toeristische attractie, inclusief verlengde golfwagentjes voor de hiker met een aversie tegen wandelen.
Overal wordt je geacht om je te allen tijde te begeven op de aangelegde paden of houten wandelpromenades.
Toegegeven, de omgeving is adembenemend, maar de inmenging van de mens verstoorde onze natuurbeleving. Overigens zijn we niet de enigen. In 2007 sloot het park tijdelijk haar poort vanwege opstanden van de lokale bevolking. Zij waren het niet eens met het beleid inzake de vercommercialisering van het reservaat.

Yakyoghurt

Zo af en toe verplaatsen wij ons op een uitermate relaxte wijze. Vergelijk het maar met een file-vrije dinsdagochtend op de A2 tijdens de vakantiemaanden. Op een dergelijke manier forensden wij naar het Yading Nature Reserve.We troffen namelijk een zeldzaamheid. De chauffeur van onze riante minibus was vriendelijk én absoluut niet gehaast. Hij stopte regelmatig bij bezienswaardigheden en opzienbarende verschijnselen.
Ergens langs de plaatselijke provinciale weg remde hij voor deze twee schatten, de kids van yakhouders. Op aanraden van onze chauffeur moesten we kennis maken met de verse yakyoghurt van hun pa en moe.
Voor dertig cent krijg je in een moderne nomadentent de yakyoghurt vers uit de pan in een bekertje geschept.
De vers zure lekkernij kon liefhebber van zuivel Shu duidelijk bekoren. Binnen een mum van tijd was het kartonnen bekertje volledig uitgelikt.
Met een blij gezicht vervolgden we onze weg naar de besneeuwde toppen in het Yading Nature Reserve. Die glimmer op Shu's voorhoofd is overigens geen yakyoghurt, maar de weerkaatsende zon die ons begeleidde op ons reispad.

Markt Litang

Markten in Azië blijven een enorme aantrekkingskracht op ons uitoefenen. De romantiek van geurige ingrediënten en onbekende kruiden. Je proeft er het dagelijks leven, dus loopt u even gezellig mee over de plaatselijke markt in Litang?Dit is de realiteit in West Sichuan: mensen in traditionele Tibetaanse kledij (optioneel schreeuwend in een mobiele telefoon).
Vrolijke verkoper van fijne groenten met exotische namen zoals: bloemkool, winterpeen, tomaat en komkommer.
Ed met zijn grote marktvrienden: de varkensslagers.
De yakslager beent, keurig gekleed in colbert, en plein public zijn waar uit en hangt het vlees aan haken rond zijn kraam.
Op de vorige foto zag u wellicht al een motorfiets in de slagerij staan. Dat is op de markt in Litang de normaalste zaak van de wereld. Met al die slagersmessen in de nabijheid wordt hij vast niet gestolen en de motorfiets is handig om nog wat extra stukken vlees op uit te stallen.
De meeste vrouwen dragen hun haar, net als de hurkende dame, lang en in een vlecht. Vaak dragen ze het haar, versierd met juwelen, in ingewikkelde constructies met traditionele hoofddoeken. De yakslagers op hun beurt, doen ook iets leuks met haar. Ze laten de staarten van de geslachte yaks meestal ter decoratie aan de stukken vlees zitten.
Ed's gedachten in een notendop. Wie herkent in deze foto één van de legendarische nummers van De Dijk? [antwoord]

Bedrijvigheid in het klooster

Litang's Chode Gompa - of volgens de Chinese benaming Changqingchun Ke'ersi - is een Tibetaans klooster dat is gebouwd ter ere van de derde Dalai Lama; dat moesten we natuurlijk met eigen ogen gaan bekijken.

Op weg naar het klooster kwamen we, vlak voor de poort, langs een grote stapel kleurrijke geschriften op leistenen. In één van de tempels in het klooster troffen we deze vriendelijke monnik aan.
Samen met zijn collega's wijdt hij zich gedurende drie dagen aan het creëren van deze zandmandala.
Het gehele complex krijgt een behoorlijke facelift. Er wordt hard gewerkt aan de renovatie van de binnenplaats en de verschillende tempels.
Ook het immense beeld van Sakyamuni staat in de steigers. Over dit beeld wordt trouwens gezegd dat het helemaal vanuit Lhasa in Tibet naar Litang gedragen is.
Ook het prachtige plafond boven het beeld heeft veel manuren gekost.
Deze Boeddha is zorgvuldig ingepakt door een ijverige monnik; waarschijnlijk klaargemaakt om op pad te gaan.
Zelfs de jongsten onder de bewoners van het klooster waren druk bezig.

Ed - het stipje midden in beeld - was duidelijk de enige die even stilzat in dit verblijf voor monniken.

Litang

Over epische busreizen gesproken: we vertrokken uit Kangding en 292 kilometers en 12 (zegge: twaalf) reisuren later kwamen we eindelijk aan in Litang. Litang is het hoogstgelegen dorp ter wereld en staat bekend om haar jaarlijkse horse races en de sky burials.

Aan de rand van Litang bevindt zich de Tibetaanse tuin Baita Gongyuan. Hier verzamelen zich veel traditioneel geklede Tibetanen die met hun gebedsmolen rondjes rond de stupa lopen.
Het dorpscentrum ligt op 4014 meter hoogte. Als een ware ram wil Ed uiteraard naar het allerhoogste punt van het dorp, waar hij zijn harige vrienden, de yaks, treft.
Vanaf dat punt kan Ed prachtig op de oude dorpskern van Litang uitkijken.
Op de terugweg komt Ed nog meer vriendjes tegen, alleen vragen zij na het nemen van deze foto om zijn zakgeld.
Snel maakt Ed zich uit de voeten, want hier is duidelijk stront aan de knikker, ehm... in plakkaten op de muur.

Epische busreizen

We hebben het tot nu toe een beetje kunnen vermijden: het standaard stoere geklaag en gezeur van de verstokte reizigers over die eindeloze wachttijden op treinstations, het onvermijdelijke op elkaar geprakt zitten in minibusjes en die epische dagenlange busreizen over rampenwegen. Daar komt nu een einde aan. We moeten namelijk even wat kwijt over reizen per bus door de Chinese provincie Sichuan.Zo begint elke busreis: lachend, vol goede moed, hoopvol op weg naar nieuwe avonturen.
Maar na drie uur centrifugeren over onverharde wegen drentelt Ed na een pitstop behoorlijk vooraleer hij zijn plaats in de bus weer inneemt.
We volgen momenteel het zuidelijke gedeelte van de Sichuan-Tibet Highway. Niet highway als in: snelweg, maar als in: hoge weg. De bussen trotseren ongekend steile wegen en toppen bergpassen van wel 4660 meter. Daarom dient er af en toe gestopt te worden om de oververhitte bussen aan te sluiten op ijskoud koelwater, direct van bergrivieren.
We plaatsen omwille van uw goede gemoed en levenskracht slechts een exterieur foto van een Chinees toilet. Het interieur ziet er ongeveer zo uit: nummer 1 en nummer 2 in hetzelfde gootje, toiletpotten, -deuren en/of -hokjes bestaan niet in dit universum - dus u bent fijn getuige van de intiemste kunsten van uw buurman - en de schoonmaker werkt alleen op 29 februari.
Het gemiddelde Chinese wegrestaurant heeft meer weg van een gevangeniskantine uit een seventies B-film, dan van een schoongeschropte AC-vestiging.
In Nederland wordt nog wel eens gesproken over de schadelijke gevolgen van fijnstof. Even een scène uit het bustraject Kangding - Litang van de Sichuan-Tibet Highway: schattige varkens zoeken fijn in het stof naar eten.
Er passeert een vrachtwagen die zich het stofdal uit ploetert.
Vervolgens is dít het zicht voor enkele minuten. Overigens is het ín de bus niet veel beter. Ondanks de hermetisch gesloten ramen snuit men na een busreis minstens vijf snoetendoekjes vol stof.
Maar zo is hier 'the circle of life': vrachtwagens hoesten roet en werpen stofwolken op en varkentjes zoeken naar eten.
Tenslotte nog even een vraag uit het Chinese theorie-examen voor het D-rijbewijs. U nadert met uw volle bus, op een onverharde weg vol met gaten een haarspeldbocht. Er is geen adequate vangrail en het dalingspercentage van de té smalle weg bedraagt 13%. U wilt de vrachtwagen voor u, langs deze afgrond, rechts inhalen. Mag dat? [correcte antwoord: uiteraard]